Od około sześciu dekad w Stanach Zjednoczonych systematycznie spada odsetek palaczy. Według danych przytoczonych w artykule pozwoliło to uniknąć ponad 8 milionów zgonów. Mimo to pali nadal mniej więcej co dziesiąty dorosły Amerykanin, a skutki tego nałogu pozostają ogromne.
Postęp jest duży, ale problem nie zniknął
Zmniejszenie liczby palaczy przełożyło się na ponad 150 milionów lat życia, które zostały „dodane” ludziom w ostatnich dziesięcioleciach. To jednak nie koniec pracy. W USA palenie wciąż prowadzi do niemal pół miliona przedwczesnych zgonów rocznie, a ponad 16 milionów osób choruje na schorzenia z nim związane. Tytoń pozostaje tam główną przyczyną przedwczesnej śmierci.
Rak płuca jest tu najbardziej oczywistym przykładem, ale lista jest znacznie dłuższa. Palenie powoduje co najmniej 15 innych nowotworów i oddziałuje praktycznie na cały organizm. Zwiększa ryzyko:
- chorób serca i udaru,
- cukrzycy,
- chorób oczu,
- zapalenia stawów,
- niepłodności i wielu innych schorzeń.
Co daje rzucenie palenia
Zaletą rezygnacji z papierosów jest to, że zmniejsza ona ryzyko niemal wszystkich wymienionych problemów. Korzyści pojawiają się już krótko po ostatnim papierosie i z czasem się powiększają. W przypadku wielu chorób ryzyko po latach zbliża się do poziomu osoby, która nigdy nie paliła.
Na zmianę nigdy nie jest za późno. Rzucenie palenia w wieku 65 lat może wydłużyć życie o cztery lub więcej lat. Poprawia się też codzienne funkcjonowanie: jedzenie lepiej smakuje, a jest więcej energii na zabawę z dziećmi i wnukami.
Jak zwiększyć szanse na sukces
Wielu palaczy potrafi zerwać z nałogiem samodzielnie, ale pomoc z zewnątrz może podwoić szanse powodzenia. W USA można skorzystać z lekarzy, lokalnych wydziałów zdrowia, bezpłatnej infolinii i strony smokefree.gov, gdzie są też programy dla nastolatków czy weteranów. Autorzy podkreślają, że rzucenie palenia bywa trudne i często wymaga kilku prób, ale każdego dnia tysiące osób rzucają je na stałe.
Duże znaczenie ma także wsparcie otoczenia. Wystarczy zachęta, pomoc w unikaniu sytuacji, które wywołują chęć zapalenia, albo wspólne szukanie informacji. Rodzice i dziadkowie mogą ponadto rozmawiać z młodszymi o szkodliwości palenia i wapowania oraz dawać dobry przykład: nie palić i dbać o to, by dom i samochód były wolne od dymu.
Co to oznacza dla czytelników w Polsce
Dane z artykułu dotyczą Stanów Zjednoczonych i nie można ich wprost przenosić na polskie realia. Mechanizmy opisane w tekście, czyli wpływ palenia na układ krążenia, nowotwory i inne choroby, są jednak takie same niezależnie od kraju. Z tych samych powodów korzyści z rzucenia nałogu dotyczą również nas, bez względu na wiek i staż palenia.
Wymienione w artykule telefony i strony są adresowane do Amerykanów. W Polsce o pomoc warto zapytać lekarza rodzinnego, który może wskazać dostępne formy wsparcia, w tym poradnie dla osób uzależnionych od nikotyny. Jeśli wcześniejsza próba się nie powiodła, nie przekreśla to kolejnej. Według autorów to właśnie wytrwałość często decyduje o ostatecznym sukcesie.
Źródło: Medical Xpress – „For your health—the large and growing benefits of being smoke-free”
