Wiele informacji dotyczących ogólnych zasad funkcjonowania usług powiązanych z domeną .tel można znaleźć na stronach serwisu TelDomains.pl. Opisywane tym razem szczegóły mają uzupełnić naszą wiedzę i umożliwić lepsze zrozumienie działania całej infrastruktury potrzebnej do obsługi tej specyficznej domeny.

Podstawa, czyli DNS

Większość oferowanych na świecie domen umożliwia ustawienie rekordu A, który wskazuje serwer (konkretniej – mapuje nazwę domenową na adres IP) obsługujący wszelkie zapytania kierowane przez użytkowników: pobrania strony internetowej czy odpowiedzi ICMP.

$ ping mateusz.tel -c 1
PING mateusz.tel (194.77.54.2) 56(84) bytes of data.
64 bytes from redirector.nic.tel (194.77.54.2): icmp_req=1 ttl=55 time=47.3 ms

$ ping telnic.tel -c 1
PING telnic.tel (194.77.54.2) 56(84) bytes of data.
64 bytes from redirector.nic.tel (194.77.54.2): icmp_req=1 ttl=55 time=47.9 ms

Widać, że w przypadku domen .tel rekord A jest wspólny dla wszystkich, ponieważ strony internetowe generowane są poprzez usługę TelProxy, która pobiera dane bezpośrednio z systemu DNS.

Treść nie jest więc przechowywana w plikach HTML czy PHP, ale w specjalnych rekordach DNS: NAPTR, TXT i LOC.

NAPTR zawiera informacje kontaktowe: telefony, adresy email, stron internetowych. TXT odpowiada za wszelkie opisy, nagłówki i treści reklam. LOC natomiast służy oznaczaniu lokalizacji geograficznej. Aż trudno uwierzyć, że choć specyfikacja DNS od wielu lat uwzględniała tak nietypowe rekordy, to dopiero domena .tel w pełni wykorzystuje ich potencjał.

Warto zobaczyć, jak to wygląda w praktyce.

Dla TXT:

$ dig mateusz.tel txt +short
".tkw" "1" "hi" "Domeny internetowe, programowanie, webhosting, sieci komputerowe."
".tkw" "1" "nl" "" "fn" "Mateusz" "ln" "Markiewicz"
".tlb" "1" "100" "113" "Linki"
".tsm" "13" "dds" "Mateusz Markiewicz"
".tsm" "13" "pddx" "0" "color1" "#ffffff" "color2" "#70a3f5" "color3" "#b8abb8" "color4" "#004691" "css" "2" "pss" "2" "hml" "1" "htl" "1" "gan" "UA-22153716-1" "log" ""

w tym wpisy reklamowe:

$ dig _ad.mateusz.tel txt +short
".tia" "1" "3" "100" "img" "http://teldomains.pl/wp-content/themes/revolution-code-blue/images/telnic_banner.gif" "uri" "http://teldomains.pl"
".tia" "1" "6" "100" "img" "http://teldomains.pl/wp-content/themes/revolution-code-blue/images/telnic_banner.gif" "uri" "http://teldomains.pl"

NAPTR:

$ dig mateusz.tel naptr +short
100 106 "u" "E2U+x-im:xmpp" "!^.*$!xmpp:mateusz.tel@jabber.wroc.pl!" .
100 113 "" "" "" projekty.mateusz.tel.
100 100 "u" "E2U+email:mailto" "!^.*$!mailto:mateusz@markiewicz.tel!" .

LOC:

dig telnic.tel loc +short
51 31 5.240 N 0 8 2.544 W 0.00m 10m 2m 2m

Oczywiście nic nie stoi na przeszkodzie aby dodać inne rekordy, np. MX (odpowiedzialny za wskazywanie serwera obsługującego pocztę elektroniczną). Jedynie modyfikacja A i CNAME nie jest możliwa.

Wybierając hosting dla swojej strony kierujemy się także lokalizacją serwerów, aby użytkownicy, którzy będą z niej korzystać mieli możliwie najmniejsze opóźnienie przy jej otwieraniu.

Gdzie w takim razie znajdują się serwery odpowiedzialne za obsługę domen .tel? Jest 5 serwerów DNS zlokalizowanych w różnych miejscach świata. Ze względów bezpieczeństwa Telnic nie podaje dokładnych informacji o ich położeniu. Z dużym prawdopodobieństwem można jednak stwierdzić, że przynajmniej jeden znajduje się w Europie czy Ameryce Północnej. Serwery TelProxy odpowiedzialne za generowanie stron rozmieszczone są na świecie na identycznych zasadach co serwery DNS.

Telpages, czyli wyszukiwarka

Telnic oferuje dla stron w domenach .tel własną wyszukiwarkę. Jest ona dostępna z poziomu każdej strony .tel (można ją zablokować lub ograniczyć wyszukiwanie wyłącznie do własnej witryny) a także pod adresem Telpages.com

Jak działa i dlaczego została wprowadzona? Co 24 godziny specjalny bot odwiedza wszystkie strony zawarte w pliku strefy domeny .tel. Następnie podąża za linkami prowadzącymi do subdomen. Zapytania wykonywane są bezpośrednio przez DNS, z pominięciem TelProxy, więc w logach nie będzie można znaleźć informacji o odwiedzinach robota. Wszystkie strony w rejestrze .tel można w związku z tym przeszukiwać przy wykorzystaniu zawsze aktualnych informacji. W przypadku wyszukiwarek zewnętrznych (takich jak Google czy Bing), mniej popularne witryny są przez roboty indeksujące odwiedzane rzadziej, co może powodować utrudnienia. Dodatkowo, wyszukiwarka w łatwy sposób pozwala na przeszukiwanie treści na każdej odwiedzonej stronie .tel.

Jeśli mowa o wyszukiwarkach, zawsze warto zwrócić uwagę na kwestie prywatności. W przypadku TelPages nie są indeksowane jakiekolwiek witryny, do których nie da się dotrzeć (pośrednio lub bezpośrednio) ze strony głównej. Jakiekolwiek ukryte subdomeny nie będą więc widoczne w wynikach wyszukiwania TelPages.

.tel jako strona internetowa – TelProxy

Jak już wcześniej wspominałem – użytkownicy domeny .tel nie mają możliwości przeniesienia obsługi swojej strony na własny serwer. Wszelkie dane zawarte są w systemie DNS, a za ich obróbkę i wyświetlanie odpowiedzialne jest TelProxy. Specjalne oprogramowanie pobiera z serwerów DNS dane (w tym także informacje o zdefiniowanym przez właściciela szablonie) w postaci rekordów TXT, NAPTR i LOC, po czym umieszcza je w kodzie HTML i wyświetla w postaci tradycyjnej strony internetowej (w wersji dla urządzeń stacjonarnych lub mobilnych, w zależności od user-agent przeglądarki).

Tylko elementy, takie jak obrazki i pliki CSS umieszczane są w cache’u (na okres dwóch miesięcy), z tym zastrzeżeniem, że przeglądarka odpowiada za kontrolowanie zmian. Dane zawarte w domenie nigdy nie są zapamiętywane.

TelFriends – kontrola dostępu do informacji

Standardowe strony internetowe oferują nam różnorodne możliwości blokowania dostępu do treści prywatnych (np. pliki .htaccess, autoryzacja użytkowników poprzez skrypt współpracujący z bazą danych). Jako że w przypadku domeny .tel nie jest możliwe zastosowanie takich samych rozwiązań, konieczne było stworzenie oprogramowania odpowiedzialnego za zarządzanie prywatnymi elementami. Każdy użytkownik ma możliwość zablokować dostęp do części swoich danych i przydzielić odpowiednie uprawnienia tylko niektórym swoim znajomym, współpracownikom lub rodzinie. Na górze każdej witryny .tel znajduje się link umożliwiający zalogowanie do TelFriends w celu uzyskania praw dostępu do prywatnych treści.

Pozostałe ciekawostki

Pod wieloma względami domena .tel różni się od wszystkich innych oferowanych obecnie na świecie. Wyjątkiem z pewnością jest sam sposób przechowywania informacji i udostępnianie specjalnego API umożliwiającego pełny dostęp do nich (podobnie sytuacja wygląda w przypadku TelFriends i TelPages).

Nie brak również cech wspólnych:

• informacje o wszystkich utworzonych domenach i nowych rejestracjach można znaleźć w pliku strefy domeny .tel. Aby uzyskać do niego bezpłatny dostęp należy wypełnić specjalny wniosek, który znaleźć można na stronach firmy Telnic,
• sposób obsługi poczty elektronicznej jest taki sam jak wszędzie, w panelu administracyjnym lub poprzez API można dodać rekordy MX serwerów pocztowych, uwzględniając oczywiście ich priorytety,
• domeny oferowane są poprzez akredytowanych przez ICANN rejestratorów.

Świat domeny .tel

Informacja o zgodzie ICANN na wprowadzenie tego typu nazw pojawiła się w styczniu. Wiadomo już, że rejestracja rozpocznie się w czerwcu i będzie podzielona na dwie fazy:

- Landrush (od 1 czerwca 2011) – z możliwością nabycia praw do domen po cenie premium,

- generalnej dostępności (od 14 czerwca 2011) – kiedy każdy będzie mógł zarejestrować nowe .tel po cenach standardowych.

Jednak nie wszystkie nazwy będą dostępne – zablokowane zostaną wszystkie domeny jednoznakowe (np. 2.tel, c.tel), nazwy globalnych domen krajowych (np. uk.tel, pl.tel) oraz domeny zawierające wyłącznie cyfry lub składające się z cyfr i myślnika, których długość to przynajmniej osiem znaków (np. 81726354.tel, 400-4567.tel).

Procedura udostępnienia nowych domen odbędzie się na zasadach „kto pierwszy, ten lepszy”. Okres rejestracji to, standardowo, od jednego roku do dziesięciu lat.

Świat domeny .tel

Zgoda na krótkie domeny pojawiła się już wcześniej, a teraz rozpatrzony został również wniosek firmy Telnic dotyczący pozwolenia na wprowadzenie nazw składających się wyłącznie z cyfr (np. 6422.tel).

Jest to odpowiedź na oczekiwania społeczności .tel, umożliwiająca rejestrację wyjątkowo atrakcyjnych, krótkich domen. Nie bez znaczenia jest również fakt, iż udostępnione zostaną nazwy numeryczne, które pozwalają na utworzenie adresu zawierającego choćby numer telefoniczny.

Do powszechnej rejestracji nie zostaną dopuszczone nazwy zawierające wyłącznie jeden znak lub cyfrę, a także te, które funkcjonują jako narodowe domeny najwyższego poziomu.

Wszelkie informacje dotyczące kolejnych faz rejestracji zostaną podane do wiadomości z odpowiednim wyprzedzeniem. Zasady, które najprawdopodobniej będą obowiązywać, można znaleźć we wcześniejszym wpisie.

Świat domeny .tel

We wniosku zawarta jest informacja o powodach jego przesłania – Telnic przedstawia prośby użytkowników domen .tel o wprowadzenie tego typu nazw.

Przeprowadzona została również ankieta dla akredytowanych przez ICANN rejestratorów, którzy także pozytywnie ocenili pomysł udostępnienia krótkich domen.

W przeszłości ICANN wyraził zgodę na wprowadzenie tego typu nazw dla innych domen, m.in. dla rejestru .biz czy .info.

Jeśli wniosek zostanie zaakceptowany, domeny będą udostępnione w trzech fazach.

Pierwsza z nich obejmować będzie wnioski podmiotów zainteresowanych nazwami, którym Telnic przyznawać będzie prawa do domen na podstawie kryteriów, takich jak – potencjalne zwiększenie świadomości technologii .tel, przeznaczenie domeny.

Druga faza będzie polegała na sprzedaży domen na zasadach „kto pierwszy, ten lepszy” – obowiązywać będą ceny premium. W ostatniej, umożliwiony zostanie zakup domeny na tych samych zasadach, ale już ze standardowymi cenami.

Nie będzie możliwości rejestracji domen zawierających wyłącznie cyfry oraz wszelkich nazw zamieszczonych w IANA Root Zone Database (np. pl, uk – nazwy te mogą zostać udostępnione na podstawie porozumienia odpowiedniego rządu i administratora ccTLD).

Świat domeny .tel

W grudniu pisaliśmy o piśmie skierowanym do władz ICANN, zawierającym prośbę o zgodę na wprowadzenie domen IDN. Po pewnym czasie pojawiła się pozytywna odpowiedź i Telnic rozpoczął przygotowania do wprowadzenia domen ze znakami narodowymi.

Datę rozpoczęcia rejestracji domen IDN ustalono na 15 czerwca 2010 - 15.00 BST. Zasady – „kto pierwszy, ten lepszy”.

Wspierane będą następujące języki: chiński, duński, fiński, niemiecki, węgierski, islandzki, japoński, koreański, łotewski, litewski, norweski, polski, portugalski, rosyjski, hiszpański i szwedzki. Istnieje również możliwość rozszerzenia tej grupy języków o kolejne jeśli będzie taka potrzeba.

Ceny rejestracji tych domen będą najprawdopodobniej identyczne lub zbliżone do tych obejmujących domeny ‘standardowe’.

Świat domeny .tel

IDNy, które ciągle zyskują nowych zwolenników, dostępne są już w wielu innych rozszerzeniach – dziś zostały wprowadzone w rejestrze domen europejskich .eu.

Możliwość rejestrowania domen .tel z diakrytycznymi znakami narodowymi może przyczynić się do spopularyzowania rozszerzenia wśród zwolenników nazw wykorzystujących rodzimą pisownię.

Nie są jeszcze znane żadne dodatkowe informacje o sposobie i terminie wprowadzenia domen IDN dla .tel. Obecnie przyszłość znaków diakrytycznych w domenie .tel uzależniona jest od decyzji ICANN.

Świat domeny .tel