Wiele informacji dotyczących ogólnych zasad funkcjonowania usług powiązanych z domeną .tel można znaleźć na stronach serwisu TelDomains.pl. Opisywane tym razem szczegóły mają uzupełnić naszą wiedzę i umożliwić lepsze zrozumienie działania całej infrastruktury potrzebnej do obsługi tej specyficznej domeny.

Podstawa, czyli DNS

Większość oferowanych na świecie domen umożliwia ustawienie rekordu A, który wskazuje serwer (konkretniej – mapuje nazwę domenową na adres IP) obsługujący wszelkie zapytania kierowane przez użytkowników: pobrania strony internetowej czy odpowiedzi ICMP.

$ ping mateusz.tel -c 1
PING mateusz.tel (194.77.54.2) 56(84) bytes of data.
64 bytes from redirector.nic.tel (194.77.54.2): icmp_req=1 ttl=55 time=47.3 ms

$ ping telnic.tel -c 1
PING telnic.tel (194.77.54.2) 56(84) bytes of data.
64 bytes from redirector.nic.tel (194.77.54.2): icmp_req=1 ttl=55 time=47.9 ms

Widać, że w przypadku domen .tel rekord A jest wspólny dla wszystkich, ponieważ strony internetowe generowane są poprzez usługę TelProxy, która pobiera dane bezpośrednio z systemu DNS.

Treść nie jest więc przechowywana w plikach HTML czy PHP, ale w specjalnych rekordach DNS: NAPTR, TXT i LOC.

NAPTR zawiera informacje kontaktowe: telefony, adresy email, stron internetowych. TXT odpowiada za wszelkie opisy, nagłówki i treści reklam. LOC natomiast służy oznaczaniu lokalizacji geograficznej. Aż trudno uwierzyć, że choć specyfikacja DNS od wielu lat uwzględniała tak nietypowe rekordy, to dopiero domena .tel w pełni wykorzystuje ich potencjał.

Warto zobaczyć, jak to wygląda w praktyce.

Dla TXT:

$ dig mateusz.tel txt +short
".tkw" "1" "hi" "Domeny internetowe, programowanie, webhosting, sieci komputerowe."
".tkw" "1" "nl" "" "fn" "Mateusz" "ln" "Markiewicz"
".tlb" "1" "100" "113" "Linki"
".tsm" "13" "dds" "Mateusz Markiewicz"
".tsm" "13" "pddx" "0" "color1" "#ffffff" "color2" "#70a3f5" "color3" "#b8abb8" "color4" "#004691" "css" "2" "pss" "2" "hml" "1" "htl" "1" "gan" "UA-22153716-1" "log" ""

w tym wpisy reklamowe:

$ dig _ad.mateusz.tel txt +short
".tia" "1" "3" "100" "img" "http://teldomains.pl/wp-content/themes/revolution-code-blue/images/telnic_banner.gif" "uri" "http://teldomains.pl"
".tia" "1" "6" "100" "img" "http://teldomains.pl/wp-content/themes/revolution-code-blue/images/telnic_banner.gif" "uri" "http://teldomains.pl"

NAPTR:

$ dig mateusz.tel naptr +short
100 106 "u" "E2U+x-im:xmpp" "!^.*$!xmpp:mateusz.tel@jabber.wroc.pl!" .
100 113 "" "" "" projekty.mateusz.tel.
100 100 "u" "E2U+email:mailto" "!^.*$!mailto:mateusz@markiewicz.tel!" .

LOC:

dig telnic.tel loc +short
51 31 5.240 N 0 8 2.544 W 0.00m 10m 2m 2m

Oczywiście nic nie stoi na przeszkodzie aby dodać inne rekordy, np. MX (odpowiedzialny za wskazywanie serwera obsługującego pocztę elektroniczną). Jedynie modyfikacja A i CNAME nie jest możliwa.

Wybierając hosting dla swojej strony kierujemy się także lokalizacją serwerów, aby użytkownicy, którzy będą z niej korzystać mieli możliwie najmniejsze opóźnienie przy jej otwieraniu.

Gdzie w takim razie znajdują się serwery odpowiedzialne za obsługę domen .tel? Jest 5 serwerów DNS zlokalizowanych w różnych miejscach świata. Ze względów bezpieczeństwa Telnic nie podaje dokładnych informacji o ich położeniu. Z dużym prawdopodobieństwem można jednak stwierdzić, że przynajmniej jeden znajduje się w Europie czy Ameryce Północnej. Serwery TelProxy odpowiedzialne za generowanie stron rozmieszczone są na świecie na identycznych zasadach co serwery DNS.

Telpages, czyli wyszukiwarka

Telnic oferuje dla stron w domenach .tel własną wyszukiwarkę. Jest ona dostępna z poziomu każdej strony .tel (można ją zablokować lub ograniczyć wyszukiwanie wyłącznie do własnej witryny) a także pod adresem Telpages.com

Jak działa i dlaczego została wprowadzona? Co 24 godziny specjalny bot odwiedza wszystkie strony zawarte w pliku strefy domeny .tel. Następnie podąża za linkami prowadzącymi do subdomen. Zapytania wykonywane są bezpośrednio przez DNS, z pominięciem TelProxy, więc w logach nie będzie można znaleźć informacji o odwiedzinach robota. Wszystkie strony w rejestrze .tel można w związku z tym przeszukiwać przy wykorzystaniu zawsze aktualnych informacji. W przypadku wyszukiwarek zewnętrznych (takich jak Google czy Bing), mniej popularne witryny są przez roboty indeksujące odwiedzane rzadziej, co może powodować utrudnienia. Dodatkowo, wyszukiwarka w łatwy sposób pozwala na przeszukiwanie treści na każdej odwiedzonej stronie .tel.

Jeśli mowa o wyszukiwarkach, zawsze warto zwrócić uwagę na kwestie prywatności. W przypadku TelPages nie są indeksowane jakiekolwiek witryny, do których nie da się dotrzeć (pośrednio lub bezpośrednio) ze strony głównej. Jakiekolwiek ukryte subdomeny nie będą więc widoczne w wynikach wyszukiwania TelPages.

.tel jako strona internetowa – TelProxy

Jak już wcześniej wspominałem – użytkownicy domeny .tel nie mają możliwości przeniesienia obsługi swojej strony na własny serwer. Wszelkie dane zawarte są w systemie DNS, a za ich obróbkę i wyświetlanie odpowiedzialne jest TelProxy. Specjalne oprogramowanie pobiera z serwerów DNS dane (w tym także informacje o zdefiniowanym przez właściciela szablonie) w postaci rekordów TXT, NAPTR i LOC, po czym umieszcza je w kodzie HTML i wyświetla w postaci tradycyjnej strony internetowej (w wersji dla urządzeń stacjonarnych lub mobilnych, w zależności od user-agent przeglądarki).

Tylko elementy, takie jak obrazki i pliki CSS umieszczane są w cache’u (na okres dwóch miesięcy), z tym zastrzeżeniem, że przeglądarka odpowiada za kontrolowanie zmian. Dane zawarte w domenie nigdy nie są zapamiętywane.

TelFriends – kontrola dostępu do informacji

Standardowe strony internetowe oferują nam różnorodne możliwości blokowania dostępu do treści prywatnych (np. pliki .htaccess, autoryzacja użytkowników poprzez skrypt współpracujący z bazą danych). Jako że w przypadku domeny .tel nie jest możliwe zastosowanie takich samych rozwiązań, konieczne było stworzenie oprogramowania odpowiedzialnego za zarządzanie prywatnymi elementami. Każdy użytkownik ma możliwość zablokować dostęp do części swoich danych i przydzielić odpowiednie uprawnienia tylko niektórym swoim znajomym, współpracownikom lub rodzinie. Na górze każdej witryny .tel znajduje się link umożliwiający zalogowanie do TelFriends w celu uzyskania praw dostępu do prywatnych treści.

Pozostałe ciekawostki

Pod wieloma względami domena .tel różni się od wszystkich innych oferowanych obecnie na świecie. Wyjątkiem z pewnością jest sam sposób przechowywania informacji i udostępnianie specjalnego API umożliwiającego pełny dostęp do nich (podobnie sytuacja wygląda w przypadku TelFriends i TelPages).

Nie brak również cech wspólnych:

• informacje o wszystkich utworzonych domenach i nowych rejestracjach można znaleźć w pliku strefy domeny .tel. Aby uzyskać do niego bezpłatny dostęp należy wypełnić specjalny wniosek, który znaleźć można na stronach firmy Telnic,
• sposób obsługi poczty elektronicznej jest taki sam jak wszędzie, w panelu administracyjnym lub poprzez API można dodać rekordy MX serwerów pocztowych, uwzględniając oczywiście ich priorytety,
• domeny oferowane są poprzez akredytowanych przez ICANN rejestratorów.

Świat domeny .tel

Przede wszystkim domenę .tel można wykorzystywać jako firmową stronę kontaktową, bezpośrednio kierującą do lokalnych oddziałów lub osób zajmujących poszczególne stanowiska. Domena .tel zintegrowana ze ‘standardową’ witryną firmy dodatkowo zwiększy możliwości kontaktowe.

Domeny .tel stają się również wizytówkami, na których właściciele umieszczają swoje dane kontaktowe – telefony, adresy e-mail, geolokalizację, adresy do profili w serwisach społecznościowych. Dzięki temu, również przy zastosowaniu dodatkowego oprogramowania pobierającego aktualne dane, zawsze można mieć pewność, iż dysponuje się właściwymi informacjami kontaktowymi. Domena .tel stanowi wówczas centralny punkt, w którym przedstawiamy te dane, które co pewien czas mogą się zmieniać – bez konieczności informowania każdorazowo innych o zmianach. Jednocześnie pozwala nam na ukrywanie danych i udostępnianie ich tylko wybranym osobom.

Oprócz podstawowego celu, którym jest zapewnienie prostego w obsłudze i szybkiego medium do komunikacji, domeny .tel umożliwiają również tworzenie serwisów z informacjami, do których można dotrzeć niezwykle szybko – bez względu na to czy korzystamy z urządzeń mobilnych, czy też komputerów osobistych. Możliwości dla takich projektów zwiększają się wraz z udostępnianiem przez Telnic nowych funkcjonalności, które pozwalają na zwiększenie ich atrakcyjności, przy jednoczesnym wykorzystaniu zalet technologii .tel.

Coraz częściej spotyka się również rozwiązania, w których dzięki dodatkowemu oprogramowaniu można publikować w domenach .tel różnego rodzaju aktualności. Interakcja z DNS w przypadku domen .tel stwarza możliwości niezwykle łatwego umieszczania i pobierania informacji, których przesłanie trwa milisekundy i kosztuje naprawdę niewiele.

Możliwości domen .tel cały czas się zwiększają – zarówno dzięki dodatkowym funkcjom, które są systematycznie udostępniane, jak również nowym użytkownikom, którzy znajdują coraz to nowe zastosowania dla swoich .tel.

Świat domeny .tel

Jest to niezwykle ważna zmiana, gdyż domena .tel, która do przechowywania danych wykorzystuje DNS, wreszcie może zaoferować funkcjonalności podobne do obecnych na wszystkich pozostałych witrynach – linki sponsorowane.

Dostępne są trzy możliwe umiejscowienia reklamy – na górze, po prawej i na dole strony (maksymalnie po 2, 5, 5 wpisów). Dane przechowywane są w specjalnej subdomenie ‘_ad’. TelProxy sprawdza jej zawartość podczas wyświetlania strony i odpowiednio dodaje reklamy.

Jak to wygląda w rzeczywistości można sprawdzić na stronie Hotele.tel.

Świat domeny .tel

Domena .tel oferuje nam przechowywanie informacji w specjalnych rekordach systemu DNS - NAPTR, TXT i LOC. Oznacza to, że występuje konieczność przesyłania jedynie tekstowych danych.

Najczęściej wykorzystywane są oczywiście przeglądarki internetowe – zarówno wersje standardowe, jak i ich mobilne odpowiedniki. Aby możliwe było wyświetlenie normalnej strony internetowej, dane z DNS przesyłane są do TelProxy, a następnie pokazywane w postaci identycznej dla wszystkich .tel – w wersji standardowej (z grafiką) lub mobilnej (tylko tekst). Dodatkowo, jeśli chcemy skorzystać z możliwości przeglądania prywatnych danych, konieczna jest autoryzacja poprzez TelFriends.

Aby pobrać dane z domeny .tel, nie jest konieczne wykorzystanie przeglądarki – dzięki prostym zapytaniom do DNS można to zrobić w jeszcze krótszym czasie (np. dig), co wykorzystywane jest przez wszelkie aplikacje współpracujące z .tel (niektóre wspierają także TelFriends).

Jak działa .tel – część I

Świat domeny .tel

W przypadku domen .tel mamy do czynienia z zupełnie inną filozofią dla systemu DNS i wykorzystania go do przechowywania różnego rodzaju danych kontaktowych. Nie zrezygnowano oczywiście z rekordów, takich jak A (wszystkie domeny wskazują na ten sam adres IP, co jest wymagane dla TelProxy), NS (każda domena .tel wskazuje na 5 serwerów nazw) czy MX (bez problemów można korzystać z poczty w domenie .tel). Nie ma możliwości dodania rekordu CNAME. Domeny .tel opierają się na wykorzystaniu 3 głównych rekordów:

TXT – ciąg maksymalnie 255 znaków, który służy przechowywaniu tekstu nagłówków, reklam czy słów kluczowych (.tsm, .tad., .tkw).

„.tkw” „1″ „bpa” „Telnic” „a1″ „37 Percy Street” „tc” „London” „pc” „W1T 2DJ” „c” „United Kingdom”

NAPTR – przechowują numery telefonów, adresy stron (w tym subdomen) wraz informacjami o typie (email, fax, web) i preferencjami ich wypisywania (w przypadku strony generowanej przez TelProxy przekazywana jest informacja o kolejności elementów).

100 102 „u” „E2U+web:http” „!^.*$!http://telnic.org!” .

LOC - rekord zawierający koordynaty szerokości i długości geograficznej (TelProxy generuje link z zaznaczoną pozycją w Google Maps).

51 31 5.240 N 0 8 2.544 W 0.00m 10m 2m 2m

Wykonanie zapytania do serwerów DNS to z reguły 0.1-0.2s. Oznacza to, że naprawdę szybko można pobrać wszystkie informacje kontaktowe zawarte w domenie .tel, a aplikacje dedykowane dla urządzeń mobilnych, takich jak iPhone, mogą w niezwykle krótkim czasie pobierać dane, pomijając wyświetlanie zbędnych informacji.

Świat domeny .tel

Na stronie ‘czym jest .tel?‘ umieszczone są, opublikowane już wcześniej, najważniejsze pytania i odpowiedzi dla osób, które chcą dowiedzieć się czegoś więcej o domenach .tel.

Dodatkowo, umieszczone zostały opisy poszczególnych usług, składających się na ‘system .tel‘, który odpowiada m.in. za prywatność czy generowanie witryn internetowych – TelProxy, TelFriends, TelStats, TelPages.

Domeny .tel to dane przechowywane wyłącznie w rekordach DNS, ale dzięki dodatkowym usługom oferowanym przez Telnic, dają swoim użytkownikom naprawdę duże możliwości.

Świat domeny .tel